وریستور و نقش آن در سیستم های تهویه مانند کولر گازی

وریستور و نقش آن در سیستم های تهویه مانند کولر گازی

وریستور ها یکی از قطعات برد الکتریکی کولر گازی به شمار می روند که وظیفه حفاظت از برد الکتریکی این دستگاه را بر عهده دارند. در این مقاله قصد داریم با ویرستور و عملکرد آن بیشتر آشنا شویم.

وریستور چیست؟

وریستور نوعی مقاومت الکتریکی می باشد که به آن مقاومت وابسته به ولتاژ (Voltage Dependent Resistor) یا مقاومت تابع ولتاژ (VDR) نیز گفته می شود. مشخصه این قطعه مانند دیود، ولتاژ-جریان غیر خطی و غیر اهمی می باشد اما تنها تفاوت این قطعه با دیود این است که وریستور در هر دو جهت جریان عمل می کند و فاقد پلاریته می باشد.

وظیفه اصلی مقاومت تابع ولتاژ (VDR)

وظیفه اصلی وریستور محافظت از مدار الکتریکی و سیستم های قدرت با استفاده از جذب انرژی اضافی و تنظیم مقادیر ناخواسته ولتاژ های ناپایدار (زود گذر) می باشد. در واقع میزان مقاومت این قطعه متناسب با ولتاژ دو سرش می باشد.

پارامتر های وریستور

هر ولتاژ تابع مقاومت (VDR) دارای سه پارامتر می باشد که عبارتند از :
• ولتاژ DC
• ولتاژ AC
• ولتاژ نامی
در برگه دیتاشیت دو ولتاژ اول به صورت Vdc و Vac نوشته شده اند و ولتاژ درج شده بر روی این ها در واقع ولتاژ نامی آن ها می باشد و تقریبا شبیه به زنر عمل می کند و تنها تفاوتش با زنر (Zener) این است که برخلاف زنر ولتاژ ورودی برای وریستور مهم نمی باشد و دقت بالایی ندارد.

توان وریستور

یکی از پارامترهای مهم مقاومت تابع ولتاژ (VDR)، توان می باشد که برحسب اندازه وریستور شناخته می شود و نه با عدد وات درج شده روی آن. ولتاژهای ناپایدار، سریع و گذرا در نیروگاه ها، پست های قدرت یا مدار الکترونیکی می تواند ناشی از رعد و برق، قطع و وصل خواسته یا ناخواسته در اثر زدن کلید و یا ناشی از تخلیه الکتریسیته ساکن جمع شده در بدن انسان باشد. حال وریستورها بدون آنکه خراب شوند و یا اختلالی در آن ها بوجود آید قادرند به طور مکرر ولتاژهای:

  • زود گذر
  • سریع
  • ناپیدار

را تنظیم و محدود نمایند.

پیشینه وریستور ها

یکسو کننده های سلنیومی یکی از قدیمی ترین انواع مقاومت تابع ولتاژ (VDR) می باشند و به طور گسترده ای در سیستم های قدیمی تلفن برای پیشگیری از ولتاژهای ناپایدار و غیر معمول مورد استفاده قرار می گرفتند. این وسایل با گسترش و پیشرفت دانش با سیستم های تک بلور سیلیسیم با استفاده از دیودهای زنری برای کاربرد های ولتاژ پایین و همچنین انواع چند بلوره کاربید سیلیسیم و اکسید روی، برای کار هایی با ولتاژ بالا، جایگزین شده اند.در سال 1965 در شرکت ماتسوشیتای ژاپن گروه پژوهشی م. ماتساکا (M.Matsaka) تحقیقات برای ساخت وریستور های اکسید روی را آغاز کردند و در سال 1968 موفق به کشف و ساخت وریستورهای پایه اکسید روی شدند.

از آنجایی که این نوع وریستورها مقاومت غیر خطی بالایی داشتند در سال 1968 تا 1988 برای افزایش کارایی و حل مشکلات این قطعات پژوهش های گسترده ای انجام شد تا اینکه به تدریج مشکلات وریستورهای اکسید روی حذف گردید.

نکاتی در رابطه با انتخاب مقاومت تابع ولتاژ (VDR)

  • هنگام انتخاب وریستور باید توجه داشته باشید که این قطعه یا بر سر ولتاژ AC قرار می گیرد یا بر سر ولتاژ DC، سپس یک درصد مناسبی در نظر گرفته و کمی ولتاژ آن را بالا تر تصور کنید.
  • توان مقاومت تابع ولتاژ (VDR) با جریان ماکزیمم در حالت اتصال کوتاه رابطه مستقیم دارد. بهتر است برای حفاظت وریستور در برابر ولتاژ زیاد و آسیب دیدن، فیوز سری با جریان مناسب فراموش نشود.
  • می توان از مقاومت تابع ولتاژ (VDR) به عنوان نویز گیر موازی با بار های القایی همچون موتورها برای حفاظت در برابر اسپایک های ولتاژ بالا و موازی با تریاک و تریستور تحت عنوان مدار اسنابر نیز استفاده کرد.
  • نکته کلیدی در رابطه با مقاومت تابع ولتاژ (VDR) این است که در صورت حذف اسپایک های یک مسیر، ولتاژ نامی وریستور باید حدودا 1.5 برابر کمتر از دامنه اسپایک باشد.

نقش وریستور در کولر گازی و اسپلیت

همانطور که پیش تر اشاره شد وریستورها نوعی مقاومت وابسته به ولتاژ می باشند که برای حفاظت قطعات و مدارهای الکترونیکی در برابر ولتاژهای اضافی استفاده می شوند. مقاومت تابع ولتاژ (VDR) در مدار به صورت موازی با مصرف کننده قرار می گیرد. در صورتی که ولتاژی که وارد مدار می شود در محدوده ولتاژ وریستور باشد، مقاومت این قطعه بی نهایت خواهد بود و همچون یک مدار باز عمل می نماید، یعنی جریان عبوری از وریستور صفر می باشد. حال اگر ولتاژ ورودی از محدوده ولتاژ وریستور بالاتر باشد، مقاومت وریستور به صفر رسیده و به علت اینکه موازی با منبع تغذیه می باشد، در مدار یک اتصال کوتاه رخ خواهد داد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با فروشگاه بادبزن