دمپر چیست و انواع آن

دمپر

هنگام استفاده از سیستم های تهویه مطبوع پیش آمده اتاق یا فضایی بدون استفاده می باشد اما همچنان هوای تولید شده در فضای بدون استفاده جریان می یابد. برای رفع این مشکل در سیستم های تهویه مطبوع از قابلیتی با نام دمپر استفاده شده است که با بستن دریچه در فضای بدون استفاده جریان هوا را کنترل می نماید. در این مقاله قصد داریم طرز کار damper را بررسی نماییم.

دمپر چیست؟

دمپر یک دریچه، صفحه فلزی یا شیر کنترلی می باشد که وظیفه باز و بسته کردن دریچه یا تنظیم و کنترل جریان هوا در داخل کانال، هواساز (پنل داخلی)، دودکش، BOX VAV و دیگر تجهیزات مشابه را برعهده دارد. همچنین از damper می توان برای قطع سیستم تهویه مرکزی سرمایشی یا گرمایشی در اتاق بلا استفاده یا تنظیم و کنترل درجه حرارت و کنترل هوا از فضایی به فضای دیگر استفاده کرد.

عملکرد دمپر

Damperها به دو صورت دستی و خودکار می توانند فعالیت کنند.

damper های دستی:

دمپرهای دستی توسط دسته ای که در بیرون از کانال قرار دارد، می چرخند و برای موازنه هوا و انجام تنظیمات مورد استفاده قرار می گیرند.

دمپر های اتوماتیک (خودکار)

damperهای خودکار متشکل از تعدادی پره می باشد که توسط اهرم یا اینکیج به یکدیگر متصل شده اند و در یک کانال یا دریچه قرار می گیرند. محور خروجی از موتور دمپر به یکی از پره ها متصل شده و تمام پره ها را به موقعیت مورد نظر می رساند. این پره ها زمانی که در حالت عمود بر جریان هوا قرار گیرند مانع عبور هوا از دریچه یا کانال می شوند.

این نوع damper برای تنظیم مقادیر ثابت مورد استفاده قرار می گیرد و توسط موتورهای الکتریکی یا پنوماتیکی عمل می کند که با استفاده از ترموستات یا سیستم اتوماسیون ساختمان کنترل می شوند.

موارد کاربرد دمپرهای اتوماتیک

این نوع دمپر اتوماتیک را می توان برای کاربردهای گوناگونی در سیستم های هوارسان بکار برد. همچنین در کانال هوای برگشت مورد استفاده می باشد و هوای برگشت را با مقداری هوای تازه مخلوط می نماید. عموما damper هوای تازه و برگشت توسط damper هوای تخلیه به صورت متقابل کار می کنند.

موتور یا محرک damper چیست؟

موتور یا محرک دمپر، موتوری است که روی damper قرار می گیرد و وظیفه دمپر را به صورت اتوماتیک انجام می دهد. همچنین امکان تنظیم damper به میزان دلخواه را برای کاربر فراهم می سازد.

انواع موتورهای دمپر

موتور های damper در دو مدل نیومتیک (فنر برگشت دار) و الکتریک ( بدون فنر برگشت) که هر دو مدل در دو نوع قطع و وصل و تدریجی می باشند، جریان هوا را کنترل می نماید. هر دو مدل موتور دارای گشتاور مخصوصی می باشد که متناسب با نوع damper مورد استفاده قرار می گیرد. عمده استفاده این موتور ها در دمپرهای بی کانال (مورد استفاده در کولر گازی و اسپلیت)، دمپرهای ورودی و برگشت هواساز (داکت اسپلیت ها)، قطع/وصل و کنترل آب و سیال در صنابع مختلف آب و فاضلاب، صنایع غذایی و دیگر صنایع می باشد.

موتور damper مدل فنر برگشت دار (نومتیک) با استفاده از فشار هوا به حرکت در می آید و با استفاده از فنر، damper را در موقعیت انتهایی و ابتدایی نگه می دارد که موقعیت عادی نامیده می شود.

ویژگی های جریان در damper

نوع دیگر دسته بندی دمپرها به صورت دمپر با تیغه های موازی و دمپر با تیغه های متقابل می باشد. damper در نوع تیغه موازی، تیغه های در یک جهت حرکت می کنند. اما تیغه های متقابل، تیغه ها در جهات مخالف یکدیگر حرکت می کنند. عموما دمپرهای اتوماتیک از تیغه متقابل استفاده می کنند اما تیغه موازی مشخصات جریانی بهتری دارد.

مشخصات جریان بیانگر میزان دبی هوای عبور داده شده از damper در حالت کاملا بسته تا کاملا باز می باشد. در شرایط مطلوب damper در حالت 301 درجه بسته بوده و تنها 30 درصد هوا را از خود عبور می دهد. اما تیغه های متقابل اینگونه عمل نمی کنند. در صورتی که عملکرد تیغه های موازی به این شرایط مطلوب نزدیکتر است.

دمپر کانالی چیست؟

دمپرهای کانالی که با عنوان damper های کنترل حجمی (VCD) نیز شناخته می شوند نوع خاصی از damperها هستند و عموما برای کنترل جریان هوا در یک سیستم سرمایشی و گرمایشی مورد استفاده قرار می گیرند. damper کانالی بکار رفته در سیستم های تهویه مطبوع خاگی نظیر کولر گازی و اسپلیت عموما با برق کار می کنند. در تاسیسات تجاری این نوع damper بجای برق با خلاء یا هوای فشرده کار می کند. در هر دو مورد موتور با استفاده از یک کوپل مکانیکی به damper متصل می گردد.

مزایا و معایب دمپر کانالی

از مزایای این نوع damper می توان به هزینه مقرون به صرفه و مصرف برق کم اشاره کرد.

از معایب این نوع damper میتوان به این مورد اشاره کرد که دمپرهای کانالی 100 درصد قابل اعتماد نمی باشند. اکثر دمپرهای اتوماتیک که با استفاده از موتور االکتریکی کار می کنند، قادر نیستند در حالت هایی که با مشکل روبه رو می شوند به شرایط ایمن بروند.

طراحی های گوناگون دمپرهای کانالی

1.در این  طراحی، موتور سنکرون کوچک با سوئیچ چرخشی ترکیب می شود و قابلیت قطع موتور در دو نقطه توقف یعنی “دمپر باز” یا “دمپر بسته” را دارد.

  1. طراحی دیگر از یک فنر برگشت و یک موتور سنکرون استفاده می کند. در این حالت دمپر بوسیله نیروی فنر با و توسط نیرو موتور بسته می شود.

3.در این طراحی دمپر کانالی از یک فنر کشی و موتور سقفی استفاده می شود. در این طراحی نیرو الکتریکی حذف و damper مجددا باز می شود. از آنجای که این نوع damper در صورت خرابی در شرایط امن قرار می گیرد بسیار مفید و کاربردی می باشد.

  1. در این طراحی برای فعال کردن پنوماتیکی دمپر کانالی، فشار با استفاده از ترموستات تغییر داده می شود و باعث ایجاد بار در دیافراگم لاستیکی فنری شده و به این ترتیب damper به کار می افتد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با فروشگاه بادبزن