رله چیست و انواع رله سیستم های تهویه مطبوع

رله کولر گازی

در وسایل برقی نظیر کولر گازی، سماور، چای ساز، بخاری برقی، پمپ آب و ….   دقت کرده باشید به هنگام خاموش و روشن شدن اتوماتیک صدای آرامی از آن ها ساطع می شود که شبیه که شکستن قلنج است، این صدا مربوط به قطعه ای به نام رله (Relay) یا سوئیچ می باشد که شنیده می شود. این کلید الکترونیکی از کاربردی ترین قطعات بکار رفته در مدارهایی می باشد که دارای قسمت کنترلی الکترونیکی و یک سوئیچ برای قطع وصل جریان برق با ولتاژ بالا هستند. همانطور که اشاره شد این سوییچ در وسایل برقی بسیاری کاربرد دارد، اما در این مقاله قصد داریم شما را با ساز و کار این قطعه و انواع آن در سیستم های تهویه مطبوع آشنا کنیم.

رله چیست؟

کلیدها می توانند با فرمان های مختلفی تغییر وضعیت دهند. برای نمونه کلید های روی دیوار در اثر فشار مکانیکی دست موجب روشن و خاموش شدن لامپ می گردند. برخی دیگر از کلید ها از طریق جریان الکتریکی فرمان دریافت می کنند که به آن ها رله یا سوئیچ گفته می شود. هر رله دارای دو پایه فرمان می باشد. این قطعه از طریق یک ولتاژ معین که توسط شرکت سازنده تعیین می گردد به پایه های فرمان متصل شده و رله را تحریک می کند. در این حالت سوئیچ از حالت نرمال به حالت تحریک شده تغییر وضعیت خواهد داد. به محض قطع برق از پایه های فرمان، این قطعه به حالت اولیه خود باز می گردد.

ساختار رله

این قطعه در ساختارهای مختلفی به بازار عرضه می شود، اما ساده ترین و کاربردی ترین ساختار آن، سوئیچ های SPDT می باشد که مخفف عبارت Single Pole Double Throw به معنای تک قطبی دو خروجی می باشد. این نوع رله دارای یک بخش فرمان متشکل از دو پایه و 5 پایه می باشد که دو پایه برای مدار فرمان و سه پایه برای خروجی مدار قدرت می باشد. این قطعه عموما در شکل های مکعب پلاستیکی مات یا شفاف یا استوانه ای به بازار عرضه می شوند.

مزایا و معایب رله

  • Relay ها دارای ماهیت مغناطیسی می باشند و برای محافظت از مدار بسیار مناسب هستند، زیرا قسمت قدرت با جریان های بالا را نسبت به مدار الکترونیکی فرمان ایزوله می کنند.
  • رله ها با توجه به ساختاری که دارند قادرند تا چندین آمپر را تحمل نمایند از این رو نسبت به ترانزیستور ها مقرون به صرفه تر هسند.
  • از آنجایی که این سوئیچ ها در دسته قطعات کند جای دارد و نمی تواند فرکانس بالای برق را قطع و وصل نماید از این رو برای مواردی که لازم است هزاران یا میلیون ها با در ثانیه جریان برق قطع و وصل شود استفاده از رله منطقی نمی باشد و بهتر است از سوئیچینگ ترانزیستورها استفاده شود.
  • تغییر وضعیت این قطعه امکان دارد با تولید جرقه همراه باشد از این رو برای محیط های دارای گازهای قابل اشتعال و مواد شیمیایی منفجره یا حساس به الکتریسیته کاربردی نیست.

انواع رله

در این بخش به معرفی انواع رله می پردازیم:

  • سوئیچ ماشینی

سوئیچ ماشینی از معروف ترین، نوع رله می باشد. این نوع عموما بدون قاب و محافظ تولید شده و به مرور زمان تغیر شکل داده و در حال حاضر ه محافظ یا قاب رویی در اشکال مختلف به بازار عرضه می گردد.

  • رله تک کنتاکت ماشینی

سوئیچ تک کنتاکت ماشینی به صورت 4 پایه، 5 پایه و 6 پایه تولید می شود. نوع تغییر یافته این مدل که با عنوان رله کولری، فیش خور یا nt90 نام برده می شود مورد استقبال زیادی می باشد. رله فیش خور با آمپرهای مختلف رله 20 آمپر، 25 آمپر، 30 آمپر، 40 آمپر و 50 آمپر ارائه می گردد اما سوئیچ 30 آمپر از پر استفاده ترین انواع این مدل می باشد.  سوئیچ کولری با ولتاژ بوبین مختلف به صورت 12 ولت، 220 ولت و 24 ولت نیز تولید می گردد.

انواع رله کولر گازی

رله کولر گازی در مدارات این دستگاه، مدارات قدرت تا 30 آمپر و سایر مدارهایی که جریان تا 30 آمپر را از این قطعه عبور می دهند، قابل استفاده می باشند. سوئیچ کولری (فیش خور یا nt90) در 4 شکل مختلف به بازار عرضه می گردد که در ادامه معرفی شده اند:

  • رله کولری رو بردی :

این نوع Relay از پر استفاده ترین انواع سوئیچ کولری می باشد. این نوع دارای 5 پایه سوزنی در زیر قطعه برای لحیم شدن روی برد الکتریکی و دارای 3 پایه فیش خور روی قطعه جهت کنتاکت های باز و بسته و تیغه مشترک می باشند. این نوع سوئیچ به عنوان رله اسپلیت و محافظ برق کاربرد دارد.

  • رله کولری جاپیچ یا گوشواره ای

این نوع سوئیچ دارای جای پیچ در طرفین می باشد و فاقد پایه در زیر قطعه می باشد و روی آن 5 پایه فیش خور وجود دارد. این مدل برای نصب روی تابلو و مواردی که امکان لحیم کاری روی برد الکتریکی دستگاه تهویه مطبوع وجود ندارد، قابل استفاده است و نوع 220 ولت آن نسبت به سایر ولتاژهای این قطعه پر استفاده تر می باشد.

  • سوئیچ کولری t شکل

این نوع Relay از دیگر انواع رله کولری می باشد که تنها قابل نصب بر روی برد دستگاه می باشد و فاقد پایه فیش خور می باشد. این مدل در انواع 6 پایه، 4 پایه و 5 پایه تولید می گردد. این نوع سوئیچ در انواع کولر گازی قابل استفاده می باشد و عموما جایگزین سوئیچ های ماشینی می باشد. دلیل نام این سوئیچ این است که این قطعه با نصب قاب محافظ روی سوئیچ ماشینی 6 پایه به صورت T انگلیسی درآمد و از آن پس به آن رله کولری t شکل گفتند.

  • سوئیچ کولری شاخک دار

مخشصات این رله شبیه به Relay کولری رو بردی می باشد و تنها تفاوت آن ها این است که پایه های فیش خور روی این قطعه فاقد محافظ بوده و شاخک های آن به صورت بالا زده روی سوئیچ قرار دارد. در برد الکتریکی کولر گازی این نوع Relay بسیار دیده می شود و در بسیاری از دستگاه های سرمایشی و گرمایشی این قطعه به عنوان رله فن کولر گازی و اسپلیت مورد استفاده قرار می گیرد و نیازی به کنتاکت یاتیغه بسته سوئیچ نمی باشد. این قطعه دارای 4 پایه و 2 شاخک می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با فروشگاه بادبزن